Hollands Glorie

Munitiepark bij Vliegbasis Soesterberg, Utrechtse Heuvelrug

E

en avontuurlijke wandelroute door Neerlands geschiedenis: over het Munitiepark van het Nationaal Militair Museum in Soest. Geen standaard wandeling door dichte bossen, verlaten beukenlanen of koninklijke landgoederen. Deze wandelroute over het Munitiepark neemt je mee langs oorlogen, gevechten, gevechtsvliegtuigen waar je de rillingen van krijgt en verscholen bunkers van gewapend beton waar in vroegere tijden duizenden kilo’s munitie opgeslagen lag.

Geen standaard wandeling door dichte bossen, verlaten beukenlanen of koninklijke landgoederen

Omdat Park Vliegbasis Soesterberg een militair terrein is geweest, zijn er in het wandelgebied van Munitiepark niet-gesprongen explosieven aanwezig. Honden zijn dus verboden en tenzij je niet in stukjes wil terugkomen, ben je verplicht om op de wandelpaden te blijven. Een explosief avontuurlijke wandeling dus 😉

Gevechtsvliegtuigen bij het Nationaal Militair Museum in Soesterberg
Vliegtuigen bij Nationaal Militair Museum
De wandelroute begint bij het Nationaal Militair Museum in Soesterberg
Nationaal Militair Museum in Soesterberg
De bossen van het munitiepark op de Utrechtse Heuvelrug
Wandelroute door het munitiepark

Munitiepark: explosieve wandelroute

Eerlijk? Deze wandelroute over het Munitiepark stond niet bepaald op mijn to-wandellist. Toch heb ik mij er aan gewaagd – in mijn eentje wel te verstaan. De Koude Oorlog kwam tot leven, zowel op de route als in mij, durf ik je te vertellen. De route is niet lang, maar 5 kilometer lang, gemarkeerd met rode paaltjes. Al aan het begin van de wandelroute doemen de imposante munitiebunkers op. Grote stenen bunkers met enorme metalen deuren. 

Deze route stond niet bepaald op mijn to-wandellist. Toch heb ik mij eraan gewaagd - in mijn eentje wel te verstaan.

Je hebt weinig inlevingsvermogen nodig om te begrijpen dat hier op het Munitiepark nog niet zo lang geleden tot wel 1000 kg munitie per vierkante meter opgeslagen lag. Ze zien er dreigend uit en na een kort fotomoment ben ik gauw doorgelopen. Je weet immers maar nooit…

Munitiepark: reis door de tijd

Hoewel de wandelroute aandoet als een gewoon bos, wordt je door de betonnen blokken eraan herinnerd waar dit gebied voor heeft gediend. Op de voormalige vliegbasis vind je nog een aantal vooroorlogse industriële erfgoederen. Zoals het oudste luchtvaartgebouw van Nederland uit 1910 (Gebouw 45) en een hangar uit 1928. Uit de oorlog dateert een parachutewasserij met droogtoren, gebouwd door de Duitsers. 

De radar die je tijdens je wandeling ziet is nog steeds in bedrijf, het is een belangrijk onderdeel van de bewaking van ons luchtruim. 24 uur per dag, 7 dagen per week. Tijdens de wandeling kom je geregeld betonnen blokken tegen met de ingegraveerde toeristische benaming. Toegegeven: dat was in meerdere gevallen handig, sinds je na al die jaren niet direct herkend waar je naar kijkt. 

Prachtig gevechtsvliegtuig uit de Tweede Wereldoorlog, Park Vliegbasis Soesterberg
Gevechtsvliegtuig, Nationaal Militair Museum

Verlaten landingsbaan op het Munitiepark

Op je wandelroute door het Munitiepark in Soesterberg kom je zeer geregeld verscholen bunkers tegen in de bossen. Misschien kijk je er stiekem wel een beetje overheen, ze zijn bijzonder goed gecamoufleerd in de omgeving. Ik heb mij laten vertellen dat je van bovenaf niet veel ziet van de bunkers – omdat de bomen hun bestaan verhullen.

Hoe imponerend de bunkers er in de bossen van het Munitiepark ook uitzien, blijf op de paden. Ook voor een foto. Ik heb mij weleens afgevraagd of de hertjes weten waar de niet-gesprongen explosieven liggen. Of.. zou er weleens iets per ongeluk geëxplodeerd zijn? We zullen het waarschijnlijk nooit weten.

De wandelroute Munitiepark is niet bijzonder lang met maar 5 kilometer op de teller. Een aanrader is om terug te lopen naar het Nationaal Militair Museum om je wandeling af te maken op de verlaten landingsbaan. Loop voor het museum langs voor een kijkje bij de gevechtsvliegtuigen, je wandelt dan via de hangar naar de landingsbaan van 2 kilometer lang. Kleed je goed aan, het kan hier namelijk goed koud zijn. De wind heeft hier vrij spel. 

Flora en fauna op het Munitiepark

Een deel van de landingsbaan is begroeid, zodat bepaalde dieren als hagedissen en insecten makkelijk kunnen oversteken. Daarnaast broedt er regelmatig een klapekster en roodborsttapuit. Ringslangen leven er eveneens, evenals een hele kolonie konijnen. De belangrijkste beheerders, zij houden het hele gebied kort. Let op: de landingsbaan is afgesloten van 15 maart tot 15 augustus i.v.m. het broedseizoen.

Hoe imponerend de bunkers er in de bossen ook uitzien, blijf op de paden. Je wil niet in stukjes terugkomen.

Wandelen bij Park Vliegbasis Soesterberg

Al in 1913 vertrokken de eerste vliegtuigen vanaf Vliegveld Soesterberg. Toen al was het een aardig complex met hangars, dienstgebouwen en een constructiewerkplaats. Tot 1935 vonden bijna alle militaire luchtvaartactiviteiten hier plaats. Tijdens de Tweede Wereldoorlog komt de vliegbasis in handen van de Duitsers, die op hun beurt van het vliegveld een volwaardig vliegveld maakten met verharde landingsbanen zoals we dat nu kennen. 

Bijzonder genoeg waren het dezelfde Duitsers die ‘Fliegenhorst’ (Soesterberg) aan het einde van de oorlog volledig platbombardeerden. Pas in 1951 wordt hoe vliegbasis weer operationeel en maakt de Amerikaanse Luchtmacht gebruik van de vliegbasis. De vliegbasis werd in ere hersteld met drie startbanen en verspreide opstalplaatsen voor vliegtuigen. Je kunt het je misschien niet voorstellen, maar in de hoogtijdagen waren er 3000 tot 5000 militairen aan het werk op de basis.

In 2008 is de vliegbasis gesloten door bezuinigingen bij defensie en werd het gebied overgedragen aan de provincie Utrecht. Sindsdien is er gewerkt aan de openstelling van het gebied, met succes want eind 2014 werd het Vliegbasis Soesterberg en het natuurgebied geopend voor publiek. 

Wandeling munitiepark over de oorlogen in Nederland
Betonnen 'infoborden'
Munitiedepot wandeling munitiepark
Munitiedepots, wandeling munitiepark

Het Nationaal Militair Museum in Soesterberg

Op dezelfde plek waar in 1913 de Luchtvaartafdeling van de Koninklijke Landmacht werd opgericht, staat tegenwoordig het Nationaal Militair Museum. Het Museum is tevens een plek om stil te staan al die mensen die hun leven hebben gegeven voor onze vrijheid. 

Buiten het museum staan bommenwerpers, vliegtuigen, straaljagers en een stukje van de Berlijnse Muur. Het grootste deel van Vliegveld Soesterberg is tegenwoordig een natuurgebied, je kan hier dus gerust wandelen ook zonder dat je het museum bezoekt.

In hoogtijdagen waren er 3000 tot 5000 man aan het werk op de basis

Alles op een rijtje

5/5

Wandelroute

Munitiepark

Lengte

5 km

Soort wandeling

Paaltjeswandeling

Start- en eindpunt / Parkeren

Nationaal Militair Museum, Soest (gratis)

Horeca

Nationaal Militair Museum, Soest

Honden

Niet toegestaan, ook niet aangelijnd

Praktische tips

  • Het is verboden om buiten de paden te lopen
  • De landingsbaan is afgesloten van 15 maart tot 15 augustus i.v.m. het broedseizoen.
  • Je kan deze wandelroute gemakkelijk combineren met de Palzweg (3,4 km) die eveneens bij het Nationaal Militair Museum begint

Meer inspiratie